AI w programach CAD – jak sztuczna inteligencja może wspierać inżynierów?

Postrzegana jako szansa, koło zamachowe rozwoju nowych technologii, ale też zagrożenie. Co sztuczna inteligencja (AI) oznacza dla przyszłości oprogramowania inżynierskiego – i co już wniosła do pracy w popularnych programach CAD? W tym artykule przyglądamy się temu zagadnieniu. 

Sztuczna inteligencja to termin w ostatnich latach odmieniany przez wszystkie przypadki. Eksplozja popularności LLM-ów, czyli dużych modeli językowych takich jak ChatGPT, Gemini czy Claude, sprawiła, że AI stała się gorącym tematem w świecie nowych technologii. Równolegle wokół sztucznej inteligencji pojawił się szum informacyjny. Z jednej strony dyskusje, komu AI może wkrótce odebrać pracę, z drugiej – pojawienie się setek cyfrowych produktów reklamowanych jako „AI-based”. 

Wydaje się, że pierwsza fala ekscytacji AI opadła, co oczywiście nie oznacza, że sztuczna inteligencja jest w odwrocie. Wręcz przeciwnie. AI konsekwentnie zaznacza swoją obecność w kolejnych dziedzinach. Jedną z nich jest oprogramowanie CAD, którego producenci coraz śmielej wdrażają kolejne funkcjonalności bazujące na algorytmach sztucznej inteligencji. Od narzędzi do automatycznego generowania gotowych modeli 3D, po zaawansowane analizy inżynierskie i obliczenia – AI znajduje szerokie zastosowanie w programach CAD.  

Zaznaczmy to od razu: sztuczna inteligencja nie jest w stanie zastąpić inżynierów CAD, a przynajmniej dziś trudno to sobie wyobrazić. Równie trudno jednak wyobrazić sobie, by w kolejnych latach mogli oni efektywnie pracować, nie wykorzystując możliwości tej technologii. 

Jakie możliwości daje AI w programach CAD? 

Zgodnie z definicją US National Artificial Intelligence Act sztuczna inteligencja to: „system maszynowy, który w celu zdefiniowanym przez człowieka formułuje prognozy, zalecenia lub podejmuje decyzje, mające wpływ na środowisko realne lub wirtualne”. Wydaje się, że definicja ta odpowiada najczęstszemu zastosowaniu AI w oprogramowaniu CAD, jakim bez wątpienia jest implementacja asystentów AI. Tego rodzaju asystenci są szkoleni na specjalistycznych materiałach, np. dokumentacji technicznej danego systemu CAD, po to, by w czasie rzeczywistym podpowiadać użytkownikom optymalne rozwiązania. Przykładem takiego rozwiązania jest opracowany przez Siemens Digital Industries Software asystent AI Copilot zintegrowany z systemami Designcenter X Solid Edge i NX. Wpisując w okno dialogowe określone zapytanie, użytkownik natychmiast otrzymuje odpowiedź od Copilota. Może to być wyjaśnienie danego zagadnienia, propozycja wykorzystania określonej funkcji czy po prostu instrukcja krok po kroku zastosowania konkretnej operacji.

Asystenci AI w programach CAD bazują na ściśle określonych zasobach, tak by ich rekomendacje były zbieżne z najlepszymi praktykami projektowymi. Z perspektywy inżyniera CAD posiadanie asystenta AI przynosi realne korzyści. To m.in. sprawniejsze rozwiązywanie problemów technicznych bez konieczności opuszczania programu, sprawniejszy dostęp do zaawansowanych funkcji oprogramowania czy po prostu wsparcie koncepcyjne na każdym etapie realizacji projektu.

Projektowanie generatywne: automatyczne tworzenie obiektów 

Innym zagadnieniem związanym ze sztuczną inteligencją w programach CAD jest projektowanie generatywne. Jest to pojęcie obecne w wielu dziedzinach: projektowaniu, architekturze czy sztuce. Polega na tworzeniu obiektów przy wykorzystaniu algorytmów AI, bazujących na określonych danych i konkretnych informacjach wprowadzonych przez użytkownika. Metoda ta pozwala automatycznie generować projekty nowych produktów bądź udoskonalać już istniejące. Umożliwia analizę szerokiej gamy potencjalnych rozwiązań pod kątem różnych celów. Mogą one być związane np. z redukcją masy newralgicznych komponentów, efektywnością materiałową czy minimalizacją kosztów wytwarzania. Projektowanie generatywne sprawdza się w zadaniach, w przypadku których ograniczeniem okazują się czas lub zasoby ludzkie. 

Projektowanie generatywne to niewątpliwie przykład tego, jak AI jest w stanie przesuwać możliwości inżynierii i ograniczenia ludzkiej produktywności. Wciąż jest to jednak zagadnienie w fazie rozwoju, które należy traktować bardziej jako wsparcie inżynierów CAD niż realne zagrożenie dla branży. Trudno bowiem przypuszczać, by do produkcji, która wiąże się z wymiernymi kosztami, mógł zostać skierowany projekt wygenerowany przez sztuczną inteligencję. Wydaje się to nierealne zwłaszcza w przypadku bardzo złożonych modeli.

Metodologia pracy polegająca na tworzeniu zaawansowanych, gotowych modeli na podstawie promptowania AI wydaje się odległą perspektywą – ale bynajmniej nie nierealną. W listopadzie 2025 r. dowiedli tego naukowcy z Massachusetts Institute of Technology, którzy wytrenowali sztuczną inteligencję tak, by przekształcała szkice 2D w złożone modele 3D. Ich system nie tyle generuje samodzielnie gotowe modele, co korzysta z oprogramowania CAD jak jego użytkownik. System nauczył się tego, analizując pracę prawdziwych inżynierów, a dokładniej zbiór danych VideoCAD zawierający zapis ponad 40 tys. profesjonalnych sesji projektowych. AI rejestrowała ruchy kursora, rodzaj i kolejność wybieranych narzędzi oraz wiele innych aktywności w obrębie interfejsu. W efekcie naukowcom udało się opracować model tłumaczący konkretne polecenia na czynności w programie. Gdy użytkownik wydaje komendę „narysuj linię”, AI rozumie to jako sekwencje konkretnych operacji (przesunięcie kursora do określonych współrzędnych itd.). Autorzy projektu podkreślają, że ich system wymaga dalszego rozwoju, ale niewykluczone, że to początek innego rozumienia terminu „projektowanie generatywne”. 

Automatyzacja konkretnych czynności projektowych 

Sztuczna inteligencja w programach CAD to również pomniejsze, nie zawsze przyciągające szeroką uwagę, ale praktyczne funkcjonalności, które producenci poszczególnych systemów wprowadzają w kolejnych wydaniach swoich produktów. Niedawno pisaliśmy o nowych funkcjach bazujących na AI, które zostały zaprezentowane w oprogramowaniu Designcenter Solid Edge 2026. 

Przykładem takiej funkcjonalności jest możliwość tworzenia rysunków i ich automatyczne wymiarowanie z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Algorytm AI automatycznie generuje arkusz i widok bazowy, które mogą być dobrane przez program lub wybrane przez użytkownika, a następnie tworzy widoki rysunkowe oraz wprowadza wymiary. Według producenta (Siemens) w 70-80% są one kompletne i nie wymagają dalszej ingerencji użytkownika. Funkcja automatycznego wymiarowania i sprawdzania poprawności wymiarów w Designcenter Solid Edge jest dostępna również dla modeli 3D.

Kolejna warta odnotowania funkcja oparta o sztuczną inteligencję w Designcenter Solid Edge 2026 to Magnetic Snap. Magnetic Snap automatycznie identyfikuje więzy między komponentami, gdy użytkownik przeciąga je i upuszcza. Przyspiesza to proces składania złożeń i ogranicza konieczność czasochłonnego ręcznego dobierania więzów. 

W nowoczesnych środowiskach CAD pojawia się coraz więcej takich funkcji. Algorytmy AI potrafią samodzielnie porządkować złożenia, wykrywać błędy i automatyzować manualne procesy, dając projektantom dużo więcej przestrzeni na twórczą pracę. Jednocześnie mechanizmy sztucznej inteligencji są w stanie pracować w tle – i często to właśnie to okazuje się największym wsparciem dla użytkownika. 

Wpływ AI i uczenia maszynowego na doświadczenie użytkownika (UX) 

AI w programach CAD nie ogranicza się do funkcji związanych bezpośrednio z modelowaniem czy operowaniem złożeniami. Równie szerokim zagadnieniem jest wykorzystanie uczenia maszynowego w optymalizacji interfejsów. Już dziś w wielu aplikacjach sztuczna inteligencja na bieżąco analizuje zachowania użytkowników. Wszystko po to, by uczyć się ich metodyki pracy, a następnie tak automatycznie dopasowywać interfejs, by każda sesja danego użytkownika w programie była maksymalnie produktywna. 

Takie rozwiązanie spotkamy m.in. w produktach Designcenter X (Solid Edge/NX). Jak wyjaśnia producent, nowy, adaptacyjny interfejs śledzi konkretne działania użytkownika, rejestrując częstotliwość korzystania z poszczególnych funkcji, kolejność wykonywania operacji oraz specyfikę najczęściej realizowanych projektów. Z czasem program jest w stanie wyświetlać panel z funkcjami automatycznie dobranymi do kontekstu. W ten sposób interfejs staje się bardziej spersonalizowany, a dostęp do funkcjonalności kluczowych w danym momencie wymaga minimalnej liczby kliknięć, co w oczywisty sposób przyspiesza pracę. Ma to również bezpośredni wpływ na lepsze doświadczenie użytkownika (UX). 

Wykorzystanie AI w optymalizacji interfejsów to kolejny przykład na to, że sztuczna inteligencja może być uzupełnieniem codziennej praktyki inżynierów CAD, pomagając im osiągać lepsze rezultaty w krótszym czasie. O ile zagadnienia związane z automatycznym tworzeniem modeli przez AI mogą wzbudzać uzasadnione obawy, o tyle takie wykorzystanie uczenia maszynowego to szansa na to, by projektanci zamiast na żmudnych, powtarzalnych czynnościach mogli skupić się na tym, co najważniejsze: kreatywności i innowacjach. 

Jak jeszcze można wykorzystać AI w programach CAD? 

Sztuczna inteligencja znajduje szerokie zastosowanie w automatyzacji czynności okołoprojektowych związanych z projektowaniem. AI potrafi generować rysunki 2D i nanosić na nie wymiary, o czym już pisaliśmy, ale też generować listy materiałowe (BOM) czy tworzyć opisy i notatki procesowe. Choć nie są to tak „medialne” funkcjonalności jak projektowanie generatywne, to bardzo praktyczne funkcje, tym bardziej jeżeli weźmiemy pod uwagę, że według niektórych badań przygotowanie dokumentacji technicznej może kosztować inżyniera CAD nawet 40% czasu pracy. 

Inny obszar, w którym sztuczna inteligencja ujawnia swój ogromny potencjał, to walidacja projektów, a dokładniej: wykonywanie symulacji i obliczeń. AI jest w stanie skrócić czas kompleksowych symulacji z godzin do minut czy przewidywać wyniki analiz MES bez pełnego meshowania. Jest to raczej domena specjalistycznych systemów klasy CAE, takich jak np. Simcenter czy Ansys, ale nie należy zapominać, że ich elementy często są dostępne jako dodatkowe moduły również w systemach CAD. 

To oczywiście nie wszystko. Sztuczna inteligencja jest w stanie automatyzować zarówno stosunkowo proste czynności, jak porządkowanie złożeń czy wyszukiwanie elementów, po skomplikowane zagadnienia, związane np. z inżynierią odwrotną. Nic więc dziwnego, że jest postrzegana jako jeden z głównych motorów napędowych rozwoju programów CAD, niezależnie od systemu, producenta czy branży, w której dane oprogramowanie znajduje zastosowanie.

Wpływ sztucznej inteligencji na przyszłość segmentu oprogramowania CAD 

AI już dziś wyraźnie zmienia segment oprogramowania CAD, przy czym nie wszystkie zmiany mogą być widoczne na pierwszy rzut oka. Wystarczy jednak uważnie przyjrzeć się temu, jakie nowości wiodący producenci wprowadzają w kolejnych wydaniach swoich systemów, by zrozumieć, że to właśnie sztuczna inteligencja wyznacza kierunek rozwoju branży. Należy spodziewać się, że AI odegra kluczową rolę w zmniejszeniu nakładów pracy potrzebnej do projektowania nowych wyrobów. To samo dotyczy ich wytwarzania czy zarządzania cyklem życia produktów. 

Równocześnie trudno prognozować, by sztuczna inteligencja mogła w dającej się przewidzieć przyszłości zastąpić inżynierów CAD. Taki rodzaj autonomii wydaje się odległą perspektywą. Kolejne lata przyniosą raczej automatyzację żmudnych i powtarzalnych procesów niż przejęcie przez AI całych przepływów pracy. Dlaczego? Z jednej strony wynika to z samej technologii, która choć intensywnie rozwijana, wciąż ma swoje ograniczenia. Z drugiej – praca inżynierów CAD jest wieloaspektowa, a jej specyfika polega na kreatywności, innowacji i umiejętności elastycznego reagowania na zmiany. 

W GM System wierzymy, że AI to szansa, nie zagrożenie, a jej rozwój pozytywnie wpłynie na codzienną pracę inżynierów CAD. Chcesz porozmawiać o sztucznej inteligencji w programach CAD? A może zastanawiasz się, jak rozwiązania oparte o AI mogą usprawnić pracę Twojej firmy w zakresie oprogramowania CAD/CAM/CAE/PLM? Skontaktuj się z nami, a chętnie poznamy wyzwania Twojej firmy i zaproponujemy konkretne rozwiązania! 

Skontaktuj się z nami